Announcing the passing of my beloved father, Dr Jalil Doostkhah

Among those who recognised this love was the great Iranian poet Mehdi Akhavan-Saaless, who dedicated to him the poem:

A dedication that reflects not only admiration, but recognition of a man whose life was inseparable from the land, language, and spirit of Iran.

Jalil Doostkhah leaves behind not only a remarkable body of work, but a legacy of intellectual integrity, cultural responsibility, and unwavering love for his homeland.

He belonged to Iran and as the title of one of his final works suggests, he remained Iranian, while becoming universal.

Excerpt from Akhavan Saless’s

.

دوستان گرامی پدرم، جلیل دوست‌خواه،

با اندوهی عمیق، درگذشت پدر عزیزم را که دو روز پیش رخ داد، به اطلاع شما می‌رسانم.

پوزش می‌طلبم که این پیام را از طریق ایمیل ایشان ارسال می‌کنم؛ احساس کردم این بهترین راه برای اطلاع ‌رسانی به عزیزانی است که ایشان را می‌شناختند و ارج می‌نهادند.

با احترام،
سیاوش دوست‌خواه

با اندوهی عمیق درگذشت پدرعزیزم دکتر جلیل دوستخواه، پژوهشگر، نویسنده، مترجم و پاسدار برجسته فرهنگ ایران را به اطلاعتان میرسانم.

جلیل دوستخواه همسری مهربان، پدری دلسوز، پدربزرگی دوست‌داشتنی و عضوی وفادار به خانواده‌اش بود. علاوه بر خانواده، عشق عمیق دیگیری نیز در وجود او جریان داشت، عشقی پایدار و همیشگی به ایران و فرهنگ ایران.

جلیل دوستخواه عمر خود را وقف حفظ، تفسیر و انتقال میراث فکری و فرهنگی ایران کرد. آثار او پلی میان خرد باستانی و فهم معاصر بود که از تعهدی عمیق به زبان فارسی، اسطوره‌شناسی و حافظه فرهنگی ایران سرچشمه می‌گرفت.

او به‌ویژه به‌واسطه پژوهش‌های ارزشمندش درباره شاهنامه فردوسی شناخته می‌شود؛ آثاری که درک این متن بنیادین و هویت ایرانی را برای نسل‌های جدید ژرف‌تر و قابل‌دسترس‌تر ساخت. از دیگر دستاوردهای بزرگ او، ترجمه اوستا به فارسی امروزین بود، کاری سترگ که یکی از کهن‌ترین متون مقدس ایران را با زبانی روشن و دقیق در اختیار مخاطبان معاصر قرار داد.

نوشته‌های او درباره اسطوره‌ها، نمادها و زبان ایران، صرفاً پژوهش‌های علمی نبودند، بلکه جلوه‌ای از عشقی عمیق و آگاهانه به فرهنگ ایران بود.

او در سال‌های پایانی عمر، در آنچه خود «تبعید خود خواسته» می‌نامید، در استرالیا زندگی می‌کرد. اما فاصله جغرافیایی هرگز پیوند او با ایران را کم‌رنگ نکرد.

هیچ‌گاه نمی‌توانست نام «ایران» را بر زبان بیاورد، بی‌آنکه صدایش نلرزد و چشمانش از اشک پر نشود. عشق او به ایران، عشقی زنده، عمیق و شناخته‌شده برای همه اطرافیانش بود.

این عشق را بزرگان نیز دریافتند؛ از جمله شاعر بزرگ ایران، مهدی اخوان ثالث، که شعر معروف خود را به او تقدیم کرد: «تو را ای کهن بوم و بر دوست دارم». تقدیمی که گواه پیوند ناگسستنی او با سرزمین، زبان و فرهنگ ایران بود.

جلیل دوستخواه نه تنها آثار ماندگاری از خود به جا گذاشت، بلکه میراثی از صداقت، ژرف‌اندیشی و مسئولیت فرهنگی را نیز برای ما باقی گذاشت. او از ایران بود وهمان‌گونه که عنوان یکی از آخرین آثارش نشان می‌دهد، ایرانی ماند و جهانی شد.

بخشی از شعر «تو را ای بوم و بر دوست دارم» از مهدی اخوان ثالث:

ز پوچ جهان هيچ اگر دوست  دارم

ترا، ای کهن بوم و بر دوست دارم

ترا، ای کهن پير جاويد برنا

ترا دوست دارم، اگر دوست دارم

ترا، ای گرانمايه، ديرينه ايران

ترا ای گرامی گهر دوست دارم

tkhah, a